سابع ، كه حجاب انسانيّت است ، به طريقهء عرفاى شامخين - و اين يكى از دو قوس وجود است - و از مقبض تراكم فيض تا منتهى النّهايهء غيب مشيّت و اطلاق وجود - و اين قوس دوم است - مىباشد . پس انسان كامل به حسب اين دو مقام ، يعنى مقام شهادت و ظهور به رحمانيّت ، و مقام غيب و ظهور به رحيميّت ، تمام دايرهء وجود است : ثُمَّ دَنا فَتَدَلَّى فَكانَ قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى . « 1 » و يكى از اين دو حقيقت ليلة القدر و سرّ آن است ؛ چه كه شمس حقيقت در حجاب تعيّنات است . و ديگر حقيقت يوم القيامة است ؛ چه كه بروز و طلوع آن است از حجاب آنها . و اين ، شبانه روز الوهى است . و به اعتبارى داراى سه مقام است : يكى مقام مُلك و دنيا ، دوم مقام برزخ ، سوم مقام عقل و آخرت . و در انسان كامل اين سه مقام يكى مقام تعيّنات مظاهر است ؛ و يكى مقام مشيّت مطلقه ، كه برزخ البرازخ است و به اعتبارى مقام عما است ؛ و يكى مقام احديّت جمع اسما است . و در آيهء شريفهء بِسْمِ اللَّهِ * اشاره به اين سه مقام تواند بود : اللَّه ، كه مقام احديّت جمع است ؛ و اسم كه مقام برزخيّت كبرى است ؛ و تعيّنات رحمانى و رحيمى مشيّت . و به اعتبارى داراى چهار مقام است : ملك و ملكوت و جبروت و لاهوت . و به اعتبارى داراى پنج مقام است : شهادت مطلقه ، و غيب مطلق ، و شهادت مضافه ، و غيب مضاف ، و مقام كون جامع ؛ مطابق حضرات خمس متداول در لسان عرفا . و به اعتبارى داراى هفت مقام ، معروف به هفت شهر عشق و هفت اقليم وجود ، در السنهء عرفا است . و به اعتبارى تفصيلى داراى صد منزل يا هزار منزل است ، كه تفصيل آن از حوصلهء اين مختصر خارج است .

--> ( 1 ) - « سپس ( پيامبر ) نزديك شد و نزديكتر شد پس ( فاصلهء او با خدا به مقدار فاصلهء ) دو كمان يا نزديكتر بود . » ( نجم / 8 )